Oyun, çocuk için doğal bir öğrenme alanıdır. Ama ebeveyn için çoğu zaman kafa karıştırıcıdır. Ne kadar dahil olmalıyım? Öğretmeli miyim, izlemeli miyim? Müdahale etmezsem eksik mi kalır?
Aslında oyunda en zor kısım, “hiçbir şey yapmamak” gibi görünen o doğru yerde durabilmektir.
Oyun çocuğun alanıdır
Çocuk oyunu kurduğunda, kontrol ondadır. Oyuncağı nasıl kullanacağını, ne kadar süreceğini, ne zaman bırakacağını kendisi belirler. Bu, gelişim açısından çok kıymetlidir. Çünkü çocuk bu sırada düşünür, dener, hata yapar ve kendi çözümünü bulur.
Ebeveynin görevi oyunu yönetmek değil, oyuna alan açmaktır.
Ne zaman dahil olmalı?
Çocuk sizi oyuna çağırıyorsa, göz teması kuruyor ya da bir şey göstermek istiyorsa, bu bir davettir. Bu durumda oyuna kısa ve sade bir şekilde eşlik etmek yeterlidir. Fazla konuşmak, yönlendirmek ya da “doğrusunu” göstermek oyunun akışını bozabilir.
Bazen sadece “bakıyorum” demek bile çocuk için yeterlidir.
Öğretmek yerine deneyimletmek
Oyun sırasında sık yapılan hatalardan biri, her hareketi öğretmeye çalışmaktır. Oysa çocuklar oyunda öğrenir, anlatıldığında değil. Bir oyuncağı yanlış yerleştiriyorsa, hemen düzeltmek yerine denemesine izin vermek çok daha öğreticidir.
Yanlışlar, oyunun doğal bir parçasıdır.
Oyun nasıl olmalı?
İyi bir oyun; acele edilmeden, sonuç odaklı olmadan ve kesintiye uğramadan ilerler. Zaman kısıtlıysa bile, kısa ama bölünmeyen oyunlar çok daha etkilidir. Telefonla ilgilenilen, sık sık uyarılan bir oyun çocuğun dikkatini hızla dağıtır.
Oyun sırasında ortam kadar ebeveynin sakinliği de önemlidir.
Ebeveyn için küçük bir hatırlatma
Oyun oynamak, her an eğlendirmek zorunda olmak demek değildir. Çocuğun sıkılması, durması, başka bir şeye yönelmesi de oyunun içindedir. Bunlar gelişimin bir parçasıdır.
Unutmayın:
İyi bir oyun, çocuğun “bunu ben yaptım” diyebildiği oyundur. Ebeveyn orada olur, ama oyunun önüne geçmez.