Oyun terapisi denildiğinde çoğu ebeveynin aklına, çocuğun “oyun oynayarak iyileşmesi” gelir. Bu doğru bir bakış açısıdır; ancak oyun terapisi, evde oynanan oyundan farklı bir çerçeveye sahiptir. Sahada çalışırken, iyi niyetle yapılan ama süreci zorlaştıran bazı ortak hatalarla sıkça karşılaşıyorum.
Bu yazıda, ebeveynleri suçlamadan ama farkındalık yaratmak için en sık karşılaştığım beş noktayı paylaşmak istiyorum.
1. Oyunun yönünü yetişkinin belirlemesi
Evde çocukla oynarken alışık olduğumuz yönlendirme dili, oyun terapisine de taşınabiliyor. Oysa terapötik oyunda oyunun lideri çocuktur. Ne oynayacağına, nasıl oynayacağına ve ne zaman değiştireceğine çocuk karar verir.
Yetişkin yönlendirdikçe, oyunun verdiği ipuçları azalır.
2. Oyunu “düzeltmeye” çalışmak
Çocuk oyunda bazen agresif, dağınık ya da anlamsız görünen senaryolar kurabilir. Bu noktada ebeveynler oyunu daha “uygun” hâle getirme ihtiyacı hissedebilir. Oysa oyunda görülen her tema bir ifadedir.
Oyunu düzeltmek, çocuğun anlatmak istediğini yarıda kesmek anlamına gelir.
3. Hızlı sonuç beklemek
Oyun terapisi bir süreçtir. Birkaç seans sonra davranışların tamamen değişmesini beklemek, hem çocuk hem ebeveyn üzerinde baskı yaratır. Çocuklar önce güvende hissetmeye, sonra ifade etmeye başlar.
Değişim genellikle sessiz ve yavaş ilerler.
4. Oyunu değerlendirme alanına çevirmek
“Bugün terapide ne yaptınız?”, “Neden bunu söyledin?”, “Bunu mu oynadın?” gibi sorular iyi niyetlidir ama çocuğu köşeye sıkıştırabilir. Oyun terapisi çocuğun kendine ait bir alanıdır.
Her oyunun açıklanması gerekmez.
5. Evdeki oyunu terapiye benzetmeye çalışmak
Bazı ebeveynler, evde terapötik bir ortam yaratmak için oyunu kontrol altına almaya çalışır. Oysa ev oyunu; bağ kurmak, eşlik etmek ve birlikte olmaktır. Terapi rolü evde taşınmak zorunda değildir.
Evdeki en iyileştirici şey, çocuğun kendisi olabildiği bir oyun alanıdır.
Son olarak şunu söylemek isterim:
Oyun terapisi, çocuğu “düzeltmek” için değil; onu anlamak için vardır. Ebeveynin en güçlü katkısı, bu sürece güvenmek ve çocuğun ritmine saygı göstermektir.